fbpx

Ziekteverzekering voor zelfstandigen

  • Wat omvat het recht op ziekteverzekering als zelfstandige?
  • Wat zijn de voorwaarden om medische kosten terugbetaald te krijgen?
  • Welke medische kosten worden terugbetaald?
  • Wie heeft recht op arbeidsongeschiktheidsuitkering?
  • Wat is het verschil tussen arbeidsongeschiktheid en invaliditeit?
  • Hoeveel bedraagt de arbeidsongeschiktheidsuitkering?
  • Moet je sociale bijdragen blijven betalen als je arbeidsongeschikt bent?
  • Wat is gelijkstelling wegens ziekte?
  • Kan je een zelfstandige activiteit uitoefenen en je uitkering arbeidsongeschiktheid behouden?

Heb je een zelfstandig hoofdberoep en betaal je elk kwartaal  sociale bijdragen, dan heb je recht op de ziekte- en invaliditeitsverzekering. Hiermee is heel je gezin verzekerd tegen de risico’s van ziekte en invaliditeit. De uitbetaling van de doktersbriefjes verloopt via je ziekenfonds.

Wat omvat het recht op ziekteverzekering als zelfstandige?

De ziekteverzekering voor zelfstandigen bestaat uit twee onderdelen: terugbetaling medische kosten en uitkeringen wegens arbeidsongeschiktheid. Twee belangrijke instanties spelen een rol bij je ziekteverzekering als zelfstandige:

  • het sociaal verzekeringsfonds int je sociale bijdragen waardoor je rechten opent in de ziekteverzekering;
  • het ziekenfonds is bevoegd voor de terugbetaling van je medische kosten en de uitkeringen bij arbeidsongeschiktheid.

Om aanspraak te maken op de ziekteverzekering als zelfstandige moet je dus aangesloten zijn bij een sociaal verzekeringsfonds én bij een ziekenfonds naar keuze. Als je je zelfstandige activiteit combineert met een loon- of weddetrekkende activiteit (zelfstandige in bijberoep), dan moet je voor beide activiteiten bij hetzelfde ziekenfonds aangesloten zijn.

Ons advies

Kies voor het ziekenfonds LM (Liberale Mutualiteit). Je bent er verzekerd van een persoonlijke service, je kan rekenen op je persoonlijke klantenbeheerder en je hebt er een uitgebreid pakket aanvullende voordelen voor jou en je gezin.

Je kan contact opnemen met LM plus op 0800 17 417. Deze dienst is 24 uur op 24 en 7 dagen op 7 bereikbaar. Op de website van LM Plus vind je alle info.

Voor Oost-Vlaanderen kan je contact opnemen met LM Oost-Vlaanderen op 09 223 19 76. Op de website van LM Oost-Vlaanderen vind je alle info.

Medische kosten

De sociale bijdrage die je als zelfstandige (in hoofdberoep of als meewerkende echtgenoot) betaalt, zorgt ervoor dat je kan rekenen op een terugbetaling van bepaalde medische kosten.

Wat zijn de voorwaarden om medische kosten terugbetaald te krijgen?

Om als zelfstandige aanspraak te maken op de terugbetaling van je medische kosten, moet je aangesloten zijn bij een sociaal verzekeringsfonds en een ziekenfonds. Je ziekenfonds zal nagaan of je in orde bent met je sociale bijdragen van twee jaar geleden. Wie in 2019 gezondheidszorgen wenst te genieten, moet zijn voorlopige sociale bijdragen van 2017 volledig en stipt hebben betaald om op een terugbetaling te kunnen rekenen.

Ben je een startende zelfstandige na een job als werknemer, dan ben je voorlopig in orde, tenzij zou blijken dat je toch geen sociale bijdragen hebt betaald. Start je meteen na je studies als zelfstandige, dan heb je onmiddellijk recht op tussenkomst voor je medische kosten. Maar ook hier moet je dan wel je sociale bijdragen stipt betalen.

Opgelet: bij een eerste inschrijving ben je verplicht om het eerste kwartaal bij de sociale kas te betalen vooraleer de inschrijving bij het ziekenfonds kan gebeuren.

Welke medische kosten worden terugbetaald?

Alle medische kosten die verband houden met een ziekte of ongeval:

  • raadpleging bij huisarts, tandarts of specialist,
  • behandeling bij een kinesitherapie,
  • geneesmiddelen op voorschrift van een arts,
  • opname in het ziekenhuis,
  • verzorging door verpleegkundigen, in het ziekenhuis of via thuisverpleging,
  • ziekenhuiskosten bij een bevalling.
Wat is de maximumfactuur?

Je ziekenfonds betaalt een stuk van de medische kosten terug, maar daarnaast moet je steeds zelf nog een stukje betalen, dit noemt het ‘remgeld’. De maximumfactuur is een maatregel die erop gericht is de financiële toegankelijkheid van de geneeskundige verzorging te vergroten en beperkt de jaarlijkse medische kosten voor bepaalde gezinnen tot een plafondbedrag. Zodra de uitgaven van geneeskundige verzorging dit plafondbedrag overschrijden, krijgt dit gezin voor de daaropvolgende verstrekkingen het remgeld volledig terugbetaald.

De plafondbedragen voor de maximumfactuur zijn gekoppeld aan het netto belastbaar inkomen van je gezin en worden jaarlijks geïndexeerd. In sommige gevallen zijn er lagere plafonds van toepassing.

Waarom een hospitalisatieverzekering nemen?

Met of zonder maximumfactuur kan het bedrag dat je zelf voor een ziekenhuisopname moet betalen soms nog sterk oplopen. Daarom is een hospitalisatieverzekering een interessante aanvulling op je ziekteverzekering. Het is zeker interessant wanneer je denkt aan gezinsuitbreiding. Je krijgt zo bepaalde hospitalisatiekosten terug. Om de correcte dekking te weten, kijk zeker de verzekeringspolis na of neem contact op met je ziekenfonds.

Houd er wel rekening mee dat bij veel van deze verzekeringen je dekking pas begint na een wachtperiode van minstens drie maanden. Met andere woorden: je moet eerst enkele maanden premie betalen en pas dan kan je in aanmerking komen voor de terugbetaling van bepaalde kosten bij een ziekenhuisopname.

Voor meer info: neem contact op LM.

Uitkering bij arbeidsongeschiktheid

Als je ziek bent of je hebt een ongeval gehad waardoor je jouw zelfstandige activiteit niet kan uitoefenen, ben je arbeidsongeschikt. Als zelfstandige heb je mogelijk ook recht op een uitkering.

Wie heeft recht op arbeidsongeschiktheidsuitkering?

Vanaf de eerste dag van je arbeidsongeschiktheid kan je als zelfstandige (in hoofdberoep of meewerkende partner) aanspraak maken op een ziekte-uitkering op voorwaarde dag je ziekteperiode langer dan 7 dagen duurt. Ziekteperiodes van minder dan 8 dagen worden niet vergoed.

Andere voorwaarden zijn dat je sociale bijdragen betaald zijn en je ziekenfonds je als arbeidsongeschikt erkent. Je moet ook je activiteit (tijdelijk) stop hebben gezet.

Wat is het verschil tussen arbeidsongeschiktheid en invaliditeit?

De eerste 12 maanden arbeidsongeschiktheid wordt de periode van primaire ongeschiktheid genoemd. In het eerste jaar moet je volledig arbeidsongeschikt zijn waardoor je je zelfstandige activiteit niet kan verder zetten. Het volstaat dat je je persoonlijke beroepsactiviteit stopzet. Je bedrijf mag blijven bestaan en door een tussenpersoon in jouw naam worden geëxploiteerd. In dat geval kan je echter geen aanspraak maken op de gelijkstelling wegens ziekte.

Blijf je langer dan een jaar arbeidsongeschikt, dan gaat na 1 jaar de periode van invaliditeit in. Het RIZIV (Rijksinstituut voor de Ziekte- en Inva

Wat is een inhaalpremie?

Zelfstandigen die langer dan 12 maanden arbeidsongeschikt zijn krijgen een inhaalpremie (vakantiegeld voor invaliden). De inhaalpremie is een premie die het ziekenfonds één keer per jaar, in mei, bovenop de uitkering betaalt. Hier zijn wel strikte voorwaarden aan verbonden:

  • je was op 31 december van het voorbije jaar minstens één jaar arbeidsongeschikt;
  • en je bent nog arbeidsongeschiktheid in mei van het lopende jaar.

Je hoeft hiervoor zelf niets te doen: als je er recht op hebt, betaalt je ziekenfonds je de premie uit.

Hoe geef je je arbeidsongeschiktheid aan?

Word je arbeidsongeschikt, dan moet je dit binnen de 14 kalenderdagen (vanaf het moment dat je arbeidsongeschikt bent) melden aan je ziekenfonds. Je doet dit via een verklaring van arbeidsongeschiktheid. Je kan dit formulier downloaden op de website van je ziekenfonds. Deze verklaring moet worden ingevuld én ondertekend door je behandelende arts.

De adviserend arts van het ziekenfonds stuurt je na ontvangst van je aangifteformulier een aantal documenten op: een inlichtingsblad (om te weten of er geen andere uitkeringen zijn), een vragenlijst over je beroepsactiviteiten (om te controleren of de activiteit stopgezet werd) en een formulier om te bepalen of je gezinshoofd of alleenstaande bent. Deze formulieren moet je invullen en onmiddellijk terugsturen naar de adviserende arts van je ziekenfonds.

Hoeveel bedraagt de arbeidsongeschiktheidsuitkering?

Het bedrag van je uitkering bij arbeidsongeschiktheid hangt van je gezinssamenstelling en je gezinsinkomen af.

Ook voor een zaterdag krijg je een uitkering. Per week kan je dus aanspraak maken op zes uitkeringen.

Waarom een polis gewaarborgd inkomen nemen?

De uitkeringen bij arbeidsongeschiktheid zijn niet groot. Je kan daarom een bijkomende verzekering afsluiten, bijvoorbeeld een polis gewaarborgd inkomen.

Voor meer info: neem contact op met je sociaal verzekeringsfonds.

Moet je sociale bijdragen blijven betalen als je arbeidsongeschikt bent?

Je ziekenfonds zal nakijken of je bijdragen van het tweede en derde kwartaal voorafgaand aan de start van je arbeidsongeschiktheid betaald zijn. Wanneer de periode van arbeidsongeschiktheid begint in de tweede of derde maand van het kwartaal, moet je ook de bijdragen van dat kwartaal betaald hebben.

Voorbeeld

Je hebt een ongeval op 5 maart. Om aanspraak te maken op een ziekte-uitkering, moet je in orde zijn met je sociale bijdragen van het tweede en derde kwartaal van vorig jaar (2018). Omdat je ongeval in de derde maand van het lopende kwartaal gebeurde, zal je ziekenfonds ook controleren of je sociale bijdrage van het eerste kwartaal van dit jaar (2019) zijn betaald.

In principe moet je ook als je arbeidsongeschikt bent je sociale bijdragen blijven doorbetalen, behalve wanneer je onder de regeling valt van gelijkstelling wegens ziekte.

Wat is gelijkstelling wegens ziekte?

Als je ziek bent, kan je vragen om geen sociale bijdragen meer te moeten betalen (gelijkstelling wegens ziekte). Je hebt dan nog altijd recht op een pensioen, gezinsbijslag, en ziekte- en invaliditeitsverzekering.

  • je arbeidsongeschiktheid is erkend door je ziekenfonds;
  • bij aanvang van je gelijkstelling ben je al minstens een kwartaal zelfstandige en je bent in regel met je bijdragebetaling van het kwartaal voorafgaand aan je gelijkstelling;
  • je hebt je zelfstandige activiteit stopgezet.

Als je arbeidsongeschiktheid begint in de eerste maand van het kwartaal, heb je onmiddellijk recht op de gelijkstelling. Als de arbeidsongeschiktheid begint in de tweede maand heb je recht vanaf het begin van het volgende kwartaal.

Hervatting van de zelfstandige activiteit na arbeidsongeschiktheid?

Als je je zelfstandige activiteit hervat, vervalt de gelijkstelling wegens ziekte vanaf de eerste dag van het kwartaal waarin je opnieuw actief wordt. Voor dat kwartaal ben je opnieuw een bijdrage verschuldigd. Als je je activiteit hervat in de laatste maand van het kwartaal, blijft de gelijkstelling wegens ziekte behouden tot op het einde van het kwartaal. Je moet dan pas vanaf het kwartaal volgend op de hervatting van je activiteit opnieuw sociale bijdragen betalen.

Voorbeeld

Je arbeidsongeschiktheid wordt erkend vanaf 21 april. Diezelfde dag zet je je beroepsactiviteiten volledig stop. Je komt in aanmerking voor een gelijkstelling vanaf 1 april. Op 12 juni ga je opnieuw aan het werk. Je hebt dan recht op 1 kwartaal gelijkstelling wegens ziekte.

Vraag gelijkstelling wegens ziekte aan bij je sociaal verzekeringsfonds.

Wil je je zelfstandige activiteit hervatten na arbeidsongeschiktheid?

Als je jouw beroepsactiviteit wilt hervatten op de eerste werkdag na de einddatum van je arbeidsongeschiktheid, moet je niets doen: het ziekenfonds zal al je uitkeringen automatisch stopzetten.

Hervat je het werk voor de einddatum van je arbeidsongeschiktheid of na een periode van invaliditeit, dan moet je jouw ziekenfonds tijdig een bewijs van arbeidshervatting bezorgen. Je kan dit document op de website van je ziekenfonds downloaden.

Kan je een zelfstandige activiteit uitoefenen en je uitkering arbeidsongeschiktheid behouden?

In bepaalde gevallen mag je je activiteit hervatten terwijl je een uitkering ontvangt. Je dient wel eerst toestemming te vragen aan de adviserend arts van je ziekenfonds. De activiteit mag pas worden opgestart na schriftelijke bevestiging van de adviserend arts.

De adviserend arts kan maximum 18 maanden werkhervatting toestaan. Na deze periode kan de adviserend arts ook een gedeeltelijke beroepsactiviteit toestaan. Tijdens een periode van progressief werken, blijf je onder toezicht van de adviserend arts.

Wanneer je werkt tijdens je arbeidsongeschiktheid, betaal je altijd sociale bijdragen. Je kan namelijk geen gelijkstelling wegens ziekte meer genieten.

Wij adviseren om altijd contact op te nemen met je ziekenfonds wanneer je overweegt om je activiteit te hervatten met behoud van je uitkering arbeidsongeschiktheid. Zo vermijd je dat je je uitkering dreigt te verliezen.

Wat met de wachttijd voor startende zelfstandigen?

Om recht te hebben op uitkeringen voor arbeidsongeschiktheid bestaat er voor startende zelfstandigen een wachttijd van 6 maanden (2 kwartalen). De wachttijd gaat in vanaf de eerste dag van het eerste kwartaal waar je bijdragen aan het sociaal verzekeringsfonds betaalt. Hierop zijn enkele uitzonderingen, raadpleeg hiervoor je ziekenfonds.

Ziekteverzekering als zelfstandige in bijberoep?

Een zelfstandige activiteit in bijberoep opent geen rechten op uitkeringen. Er wordt door jouw ziekenfonds wel bekeken of het recht op een uitkering in het loontrekkend statuut kan worden geopend. De voorwaarde is dan wel dat de activiteit in bijberoep (tijdelijk) wordt stopgezet.