10 okt 2016

Luc Vandervelde en het artiestenstatuut

Hoe ben jij gestart als zelfstandig kunstenaar?

Uit noodzaak. Ik was mijn job kwijt en had onvoldoende uren gewerkt om recht te hebben op een uitkering. Ik kon ook niet starten als zelfstandige in bijberoep, want daarvoor moest ik een andere job als werknemer of ambtenaar ernaast hebben. Ik had dus geen statuut en was dus niet beschermd in de sociale zekerheid. Daarom moest ik direct starten als zelfstandige in hoofdberoep zodat ik ook beschermd was voor ziekte en invaliditeit en ik een wettelijk pensioen opbouwde.

Welke problemen heb je ondervonden toen je startte?

Het vinden van de juiste info. In eerste instantie begin je te zoeken op het internet en daar vind je heel wat info. Zo ben ik terecht gekomen bij het kunstenloket. Daar hebben ze mij toen goed verder geholpen en op weg gezet om als zelfstandige te starten. Natuurlijk moet je daarna wel zelf aan de slag bij het zoeken van een ondernemingsloket, een sociaal verzekeringsfonds, een boekhouder, … Dat doet het kunstenloket niet in jouw plaats. De keuze die ik toen maakte voor een sociaal verzekeringsfonds was eerder toevallig, want ik kende er geen enkele. Ik wist amper wat een ondernemingsloket en een sociaal verzekeringsfonds doen.

Een ander probleem, naast het administratieve, was het financiële. Je weet niet goed wat je gaat verdienen en wat je zal overhouden. Zo ben ik als kunstenaar niet Btw-plichtig. Daarnaast moet je zelf je sociale bijdragen betalen. En als startende zelfstandige in hoofdberoep moet je direct minimumbijdragen betalen. Gelukkig had ik in mijn eerste jaar veel kunstwerken verkocht waardoor ik over voldoende inkomsten beschikte om die bijdragen vlot te kunnen betalen. Dat is niet altijd zo bij andere kunstenaars.

Welke problemen ondervind je vandaag als zelfstandig kunstenaar?

Het grootste probleem blijft het boekhoudkundige en alles wat daarmee samenhangt. Je inkomsten als kunstenaar kunnen sterk variëren. Vorig jaar heb ik heel veel verkocht en dit jaar veel minder. Naar sociale bijdragen en inkomsten toe zijn dat direct grote verschillen. Ook de balans vinden tussen wat je nodig hebt aan inkomsten om daarvan voldoende over te houden voor je privéleven is moeilijk. Een goede boekhouder is een must.

Wat vind je het grootste voordeel om zelfstandig kunstenaar te zijn?

Je moet presteren: creatief en zakelijk. Hierdoor is mijn professionaliteit er sterk op verbeterd: ik ben er fulltime mee bezig. Je moet je profileren op de markt, je moet gaan verkopen. Je moet dus uit je atelier komen en je socialiseren, je moet beurzen gaan doen. Je kan proberen opdrachten binnen te halen voor steden of gemeenten of tentoonstellingen te doen, doch voor beiden moet je ondernemend zijn, want anders geraak je er niet. Omdat je professioneler werkt opent dat ook deuren in het buitenland. Daar wordt gevraagd dat je in orde bent met je statuut zodat er officieel met je gewerkt kan worden.

Wat vind je belangrijk naar dienstverlening bij een sociaal verzekeringsfonds en ondernemingsloket?

Het belangrijkste is het persoonlijk contact wanneer je een probleem hebt of met een vraag zit. Tegenwoordig gebeurt bijna alles per mail en wordt er weinig gebeld. Toch is een telefoontje vaak makkelijker, zeker wanneer de persoon aan de kant van de lijn zich kan inleven in je situatie.

Waarom werd je klant bij Incozina?

Bij Incozina is er veel aandacht voor de persoonlijke aanpak. De mensen van Incozina nemen snel hun telefoon op. Je hebt er ook een vaste contactpersoon. Daarnaast is Incozina een sociaal verzekeringsfonds met een hart voor kunst en kunstenaars. In hun kantoor is er heel wat kunst en de mensen die er werken begrijpen de leefwereld van de kunstenaars. Zij weten dat elke situatie anders is. Daarom koos ik ervoor om bij Incozina aan te sluiten. Als ik dit had geweten bij mijn start als zelfstandig kunstenaar dan had ik dit meteen gedaan. Maar zoals gezegd kende ik toen niets van die wereld. Bij Incozina voel ik me thuis.